Trận mưa lớn kéo dài 2 giờ chiều nhì hôm trước đã gây ngập nặng 59 tuyến tuyến đường của TP HCM khiến cho liên lạc rối loạn, hàng loạt nhà dân và khu chợ bị nước tràn vào, đa dạng bãi đỗ trong trường bay Tân Sơn Nhất bị ngập khiến hàng chục chuyến bay phải đổi hướng... gây đảo lộn cuộc sống hàng triệu người ở đô thị lớn nhất nước.
Lý giải hiện trạng TP HCM bị ngập nặng sau một cơn mưa lịch sử, Trọng điểm điều hành chống ngập thành phố liệt kê 5 duyên cớ:
Mưa quá lớn - cống quá gầy
Vũ lượng quá lớn, vượt xa tần suất thiết kế chuỗi hệ thống thoát nước hiện nay nên gây ngập trên diện rộng. Thậm chí, vài tuyến các con phố đã được đầu cơ, upgrade hệ thống thoát nước vẫn bị ngập như: Phan Xích Long, Trường Sơn, Song hành quốc lộ 22, Phan Văn Hớn, Nguyễn Ảnh Thủ, Tô Ngọc Vân...
Theo Quyết định 752 của Thủ tướng về Phê duyệt y Quy hoạch tổng thế chuỗi hệ thống thoát nước TP HCM tới năm 2020 đối với tuyến cống cấp cao nhất đạt trên 95 mm trong 3 giờ, triều cường theo kiến tạo là trên 1,3 m.
 |
|
TP HCM bị ngập nặng sau trận mưa chiều 26/9. Ảnh: Duy Trần |
Ngoài ra đó, những năm mới đây, trạng thái chuyển đổi khí hậu khiến cho lượng mưa ngày càng lớn và đỉnh triều trên sông ngày càng cao. Cụ thể, các cơn mưa có vũ lượng trên 100 mm xuất hiện ngày càng đa dạng (mỗi năm 3 lần) và triều cường năm sau luôn cao hơn năm trước, hiện là 1,68 m so với 10 năm trước đây chỉ là 1,5 m.
Trận mưa nhì hôm trước kéo dài 2 giờ với vũ lượng hơn 179 mm (đo tại quận 1) và các huyện, quận khác đều trên hoặc xấp xỉ 100 mm được Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ đánh giá là cơn mưa lớn nhất xảy ra tại Sài Gòn trong 40 năm qua.
Xả rác lồng cồng, kênh rạch bị lấn chiếm
Hiện trạng người dân xả rác xuống chuỗi hệ thống thoát nước (miệng thu hầm ga, kênh rạch) còn bình thường. Nên khi mưa lớn, áp lực nước cao sẽ cuốn rác tham gia lưới chắn, cản trở dòng chảy. "Trước khi xuất hiện mưa, chúng tôi đã triển khai vớt rác trước miệng thu nước và bố trí người trực những nơi có khả năng gây ngập nhưng cũng chỉ hạn dè bỉu được một phần", đại diện Trọng tâm chống ngập cho nhân thức.
Thị trấn phổ quát lần quyết liệt về xử phạt hành vi "Đổ rác, chất thải hoặc bất kỳ vật gì khác vào hố ga, chuỗi hệ thống thoát nước công cộng, trên lòng phố, hè phố". Tất nhiên trên thực tại, gần như rất ít người bị phạt do không bắt được quả tang.
Hiện trạng lấn chiếm chuỗi hệ thống thoát nước, cửa xả, kênh rạch còn chung nhưng việc giải quyết còn quá chậm trễ dù chính quyền thị trấn đã lãnh đạo giải quyết phổ thông lần. Trong chuyến dò xét các tuyến kênh thoát nước cho phi trường Tân Sơn Nhất mới đây của Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong, đoàn đã ghi kiếm được hàng loạt nhà cửa nhà dân xây đánh chiếm bờ kênh. Dưới lòng kênh cũng có lượng lớn rác thải và nguyên liệu xây đắp nằm bộn bề, chắn ngang dòng chảy, bít kì quái cửa thoát nước làm cho nước phạm nhân, bốc mùi khó tính.
Công trình chống ngập 'rùa bò'
Phổ biến công trình đã được triển khai để xóa các điểm ngập còn lại (công đoạn 2016-2020) nhưng tiến độ chậm do vướng giấy má, như: Công trình cải tạo rạch Xuyên Tâm, Làm mới rạch Ông Búp, Kênh tiêu Liên Phường... Hoặc kiến thiết chậm như: Xa lộ Hà Nội (chân cầu Rạch Chiếc), Nguyễn Văn Quá (huyện 12)...
 |
|
Gần một ngày sau trận mưa lịch sử, phổ biến nơi ở TP HCM vẫn còn ngập nặng. Ảnh: Mạnh Tùng |
Chẳng hạn, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm với tổng số vốn hơn 5.100 tỷ đồng nhằm giúp thoát nước, giảm ngập úng cho 700 ha tại nhiều khu vực ở các quận Bình Thạnh, Gò Vấp được giao cho một tổ chức kinh doanh tư nhân đầu tư trong khoảng năm 2015 hiện giậm chân tại chỗ. Vừa qua, báo cáo UBND thành phố, các sở ngành cho biết vẫn chưa có động tĩnh gì từ phía nhà đầu tư chốt lại thời gian phát động, chấm dứt công trình cải tạo tuyến rạch huyết mạch vùng nội đô thị trấn này.
Chưa thi hành các công trình hỗ trợ thoát nước
Dù đã được quy hoạch từ lâu, song các dự án hỗ trợ thoát nước trong điều kiện ảnh hưởng biến đổi khí hậu, cốt truyện thủy văn phức tạp tại thành phố đã được Thủ tướng phê phê chuẩn 8 năm trước chưa thể triển khai thi công. Hiện, chỉ mới xây đắp được một trong 10 cống kiểm soát triều (Nhiêu Lộc - Thị Nghè) và hơn 40% chuỗi hệ thống đê bao (60 km đê bao trong tổng số 149 km).
"Chậm trễ trễ là do thiếu vốn. Để khai triển các quy hoạch chống ngập cần số tiền lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng nhưng thực tế thành phố thoạt tiên tư được 25.000 tỷ, nên khối lượng công tác còn rất hạn nhạo báng. Dường như đó, việc phóng thích mặt bằng quá chậm rãi cũng tác động tới tiến độ xây đắp các công trình chống ngập", công bố của UBND TP HCM cho biết.
Công trình thoát nước đang triển khai ngăn dòng chảy
Một vài công trình thoát nước đang thi công cũng được cho là một trong những cỗi nguồn làm ảnh hưởng đến khả năng thoát nước của tuyến cống hiện hữu. Trong khi, theo Trung tâm chống ngập, có những tuyến con đường đã xử lý ngập bằng giải pháp trợ thì (đấu nối mở thêm hướng thoát nước mới, cải tạo miệng thu…) khi mà chờ các dự án lớn triển khai đã xuất hiện ngập khi mưa to.
Đoạn ghi hình người Sài Gòn khổ cực sau trận mưa lịch sử:
Hữu Công
Xem thêm: máy bơm tưới tiêu
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét