"Người gạo" – căn bệnh bất cứ người nào cũng có thể bận bịu phải nếu như ăn kiểu "bất chấp"

Rầm rộ bức tranh chụp bằng X-quang của bệnh nhân nhiễm sán dây
Mấy ngày gần đây, mạng phường hội đang truyền tay nhau một hình ảnh chụp X-quang, kèm theo hình ảnh này là lời cảnh báo: “Hình ảnh được ghi kiếm được tại Bệnh viện đa khoa Trung ương Thái Nguyên”. Hình ảnh chụp X-quang này được cho là của bệnh nhân nhiễm sán dây do ăn phải bánh kẹo sống (có thể là rau sống, tiết canh, gỏi cá...) có nhiễm trứng, ấu trùng sán...

Số đông người không khỏi hốt hoảng khi trông thấy hình ảnh này. Những nốt trắng trên hình ảnh được cho là sán sơ mít đang chạy dọc khắp cơ thể. Có người đã phải thốt lên: “Người rộng rãi sán thế này, có khi đứt tay máu không chảy ra mà sán lại chạy ra”. Phổ biến người lại giãi bày nỗi sợ khiếp đởm của bản thân mình: “Sợ quá rồi, trong khoảng giờ mình không dám ăn tiết canh, rau sống nữa”.

nhiễm ấu trùng sán lợn

nhiễm ấu trùng sán lợn

nhiễm ấu trùng sán lợn
Những hình ảnh "người gạo" đang được san sớt có khí thế trên mạng xã hội. (Ảnh: Bs Lương Quốc Chính)

Hình ảnh trong khoảng X-quang được lan truyền hẳn nhiên chú thích rằng của một bệnh nhân nhân tố trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên nhận được phần đông lượt san sớt, giãi bày xúc cảm và cả những bình luận.

Dù rằng không có định nghĩa "người gạo" nhưng cụm trong khoảng này được sử dụng để ví tình trạng một người bị nhiễm sán hay nhiễm ấu trùng sán lợn ở dạng vôi hóa. Phổ biến, thân thể chúng ta bị nhiễm sán sẽ không biểu hiện lên khi chụp X-quang nhưng khi vôi hóa sẽ gây cản quang tương tự.

Theo Bs Chính, BV Bạch Mai: Số đông người vẫn nghĩ rằng đây chẳng phải là hình ảnh của nhiễm sán vì không thể có chuyện sán lại cản quang trên phim X-quang được, nhưng vì đây là tổn thương đã vôi hóa nên mới cản quang quẻ tương tự, chỉ cần sử dụng nhì từ khóa Cysticercosis, Trichinellosis để search mua ảnh trên google sẽ thấy những hình ảnh tương tự.
“Người gạo” – Căn bệnh bắt nguồn từ lề thói ăn "bất chấp" giết sống tái, tiết canh, rau sống
Giết lợn là món ăn rất chung trong cuộc sống hàng ngày của cư dân vietnam. Trong những món ăn liên quan tới giết mổ lợn, người Việt rất ưa thích tiết canh, những món nem tái, nem chạo chưa được chín kỹ khiến từ thịt lợn, tai lợn. Vấn đề này vô cùng nguy hại vì có thể làm bạn bận bịu những căn bệnh đáng sợ, trong đó có bệnh "người gạo" hay chính là bệnh nhiễm ấu trùng sán lợn, nhiễm sán xơ mít lợn.
Các tìm hiểu có mổ tử thi cho thấy ở vùng lưu hành, 80% số ca người gạo là không có triệu chứng. Đây chính là căn nguyên hầu hết ca bệnh không được phát hiện hoặc được phát hiện tình cờ bằng việc chẩn đoán hình ảnh.
ấu trùng sán dây lợn

Tiết canh, rau sống là những món ăn mà phần lớn người Việt bất chấp những cảnh báo nguy hại sức khỏe, trong đó có bệnh "người gạo". (Ảnh: Internet)


Theo tin tức từ Oxfordjournals, nhiễm ấu trùng sán lợn là bệnh lý gây ra bởi thời kỳ ấu trùng hoặc metacestode của Taenia solium hay sán dây lợn. Các hội chứng lâm sàng của bệnh được chia thành nhiễm ấu trùng sán lợn hệ tâm thần trung ương hoặc nhiễm ấu trùng sán lợn ngoài thần kinh. Căn bệnh này dễ lây qua thưởng thức, khi người thưởng thức phải trứng sán, trứng sán tham gia đến bao tử - ruột, dưới tính năng của dịch tiêu hóa trứng sẽ nở ra ấu trùng.
Ấu trùng xuyên qua thành ống tiêu hóa vào mạch máu và mạch bạch huyết, đến các cơ cần thiết cơ thể thành thể nang sán. Công đoạn sản xuất ấu trùng sán lợn là ấu trùng của sán xơ mít lợn có tên công nghệ là Taenia solium. Sán trưởng thành ký sinh ở ruột người, sán dài trong khoảng 4 tới 12mm gồm 900 đốt, chia làm cho 3 phần. Ấu trùng này có vật chủ trung gian là lợn và thường trú ngụ ở cơ và não của lợn hay còn gọi lợn gạo. Vì vậy, ví như gặp gỡ lợn gạo, ăn lợn gạo chưa chín kỹ có thể bận rộn bệnh này.

Bệnh ấu trùng sán lợn ở người do ăn phải trứng sán xơ mít lợn dưới dạng lợn gạo. Nang ấu trùng sán lợn ở người dài hơn ở lợn, nang sán tập tình nghĩa chùm như chùm nho, kích thước tới 10 - 20 cm chứa tới 60ml dịch. Nang ấu trùng sán lợn ký sinh dưới mạng nhện của não có kích thước đến 10 - 15cm. Một vật chủ có thể nhiễm đến hàng trăm ấu trùng. 

Những người bị bệnh do ăn phải trứng sán dây lợn từ không gian ngoài thường có ít nang trừ trường phù hợp ăn phải cả đốt sán. Những người có sán xơ mít lợn trong ruột, khi đốt già rụng do nhu phản nhu động ruột mà đốt sán trào ngược lên dạ dày và lúc này giống như là ăn phải trứng sán xơ mít lợn với số lượng vô cùng lớn nên số nang ở người cũng tất cả, có người không đếm nổi.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Cấp- Phó trưởng khoa Cấp cứu, BV Nhiệt Đới TW sán lợn là một loại kí sinh trùng có vật chủ là lợn, nhưng có thể kí sinh ở một vài loài khác, trong đó có nhân loại. Sán trưởng thành trong ruột người hoặc lợn sẽ tự rụng ra các đốt sán chứa đầy trứng sán theo phân thải ra ngoài. 

"Khi ăn phải đầu sán chưa chết, thông thường chúng có thể bị axit dạ dày giết thịt chết. Nếu như chúng tồn tại qua dạ dày xuống ruột thì sẽ kí sinh tiếp ở ruột. Khi nuốt phải đốt sán có trứng sán vào ruột, trứng sẽ nở thành ấu trùng sán. Ấu trùng này theo máu đến tạo nang sắn kí sinh ở các vị trí không giống nhau trong cơ thể như não, cơ, mắt, dưới da... Nếu như ở não có thể gây phù não, co giật động kinh. Nếu như ở mắt có thể gây mù lòa", Bs Cấp cho biết.

Theo ông Cấp, đoạn đường lây nhiễm sán cốt yếu là do ăn phải trứng sán bám ở rau sống, đất bị ô nhiễm phân lợn chứa các đốt sán (sẽ bị các nang ấu trùng sán) hoặc ăn giết thịt có các nang sán chưa nấu chín (gây bệnh nhiễm sán trưởng thành). Trường hợp ăn phải đầu sán trưởng thành còn sống rất thảng hoặc gặp mặt. 

Lề thói thưởng thức tùy tiện, bất chấp cảnh báo sức khỏe như ăn đồ nướng tái hoặc nhúng tái cũng có thể dễ dẫn đến nhiễm trùng sán vì kiểu sản xuất này chỉ khiến cho chín lớp ngoài của bánh kẹo, còn phía trong có thể chưa chín và mầm bệnh vẫn còn.

thói quen ăn đồ nướng

Ăn đồ nướng cũng dễ khiến cho bạn bị nhiễm trùng sán. (Ảnh: Internet)

Giả dụ lợn ăn phải rau có dính trứng sán, chúng cũng có các nang sán trong làm thịt (giết mổ lợn gạo). Người ăn thịt này chưa nấu chín, khi tham gia ruột các nang sán thoát vỏ trở thánh sán trưởng thành, lại đẻ trứng để tiếp tục vòng đời. Sán trong ruột người có thể dài trong khoảng một số mét đến hàng chục mét và chúng ăn mất các chất dinh dưỡng trong ruột làm cho người nhiễm sán suy dinh dưỡng, suy kiệt...

Những triệu chứng khi bị nhiễm sán dây lợn


Tùy thuộc tham gia địa điểm, sán dây lợn sẽ gây ra những cơn đau khác biệt. Nếu như sán nằm ở não sẽ gây ra rối loạn công dụng như động kinh, liệt, nói ngọng, rối loàn tinh thần, đau đầu, nhức đầu dữ dội. Nếu như sán xơ mít lợn ký sinh ở mắt sẽ gây chèn lấn sau nhãn cầu như tăng nhãn áp, giảm nhãn quan, song thị. Ở cơ vân sẽ hình thành những nang dưới da có kích thước 0,5-2cm thuận lợi đi lại, không ngứa, thường sẽ sinh ra ở cơ bắp tay, chân hoặc cơ liên khung, cơ lưng, cơ ngực, gây giật cơ.

Ở bên trong thân thể, nếu là những ấu trùng sán đang hoạt động là những nang nước, có đầu sán bên trong thì thường không thấy hình ảnh cản quang quẻ mà chỉ phát hiện được bằng phim MRI hoặc CT. Các nang sán chết rồi sẽ bị ngấm vôi, chụp phim Xquang thấy các hình ảnh đốm trắng như hình. Các thương tổn trong não dù do ấu trùng sán sống hay đã chết đều vẫn có tài năng gây co giật...
Bệnh nhân nhiễm ấu trùng sán lợn kén vôi hóa thường xuất hiện dạng nốt tí hon trên phim ở vùng lưu hoành là biểu thị hay gặp nhất. Các thương tổn này đã từng được coi là không gây triệu chứng lâm sàng, nhưng mới đây đã có đa dạng bằng cớ cho thấy chúng là nguồn cội gây co giật và các triệu chứng thần kinh khu trú. Phù vòng vèo tổn thương ở bệnh nhân “người gạo” có thể biểu hiện bằng các triệu chứng nặng như co giật và liệt khu trú, nhưng cũng có thể không biểu lộ gì khác biệt.

Phương pháp tốt nhất để phòng bệnh là người dân không được ăn rau sống, uống nước lã, không ăn giết thịt lợn tái sống, ăn tiết canh, không để phân của người nhiễm sán có nguy cơ lây lan.


Tham khảo thêm: máy bơm tăng áp

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét